Levenstrein 7
In september 1959 mocht ik naar de tweede kleuterklas. Ik kwam er terecht bij juffrouw Nelly, een rondborstig, vriendelijk mens, een ‘ouwe vrijster’. Dat was de regel. Tot 28 februari 1963 gold er voor vrouwelijke lesgevers een ‘huwelijksverbod’. Trouwden ze, dan moesten ze verplicht ontslag nemen. Wat wil zeggen dat ik een pak van die ‘ouwe vrijsters’ heb zien passeren, waaronder een paar zwaar geschifte😉. Juffrouw Rosine bijvoorbeeld die je ongenadig hard met een lat op je vingers durfde te tikken, of je een uur lang op je knieën liet zitten met je armen in de lucht. En juffrouw Emilie die heiliger was dan de paus en bij wie alles om God en zijn heiligen draaide. Zelfs mijn moeder – die lesgevers altijd verdedigde – gaf toe dat Emilie ‘erover’ was.
Kleuterschool stelde niet veel voor in de jaren vijftig. Het was hoegenaamd geen voorbereiding op de basisschool, eerder een soort van bezigheidstherapie. Wat ik bij Nelly leerde, was me ‘stil houden’. Elke namiddag begon met een half uur rust in complete stilte: slapen met je hoofd op je lessenaar. Nelly deed mee, en ze kon behoorlijk uit haar krammen schieten als haar rust werd verstoord.
In datzelfde jaar 59 stopten ook de uitjes met mijn pa, ik herinner me nog altijd het verdriet daarover, en de woede.
… Ons moeder had in die tijd één onwrikbare regel: al haar kinderen moesten op dezelfde manier behandeld worden, en vermits mijn pa geen ‘plat kind’ (zo noemden ze baby’s) kon meenemen naar de koers mocht ik ook niet meer mee. Gelukkig zag ze na een aantal jaren in dat haar regel (op sommige vlakken) niet houdbaar was. Het leeftijdsverschil tussen mijn zus, mijn broer en ik was nu eenmaal te groot om iedereen op dezelfde manier te behandelen – al heeft ons ma er wel haar uiterste best voor gedaan.
(op de foto de klas van juffrouw Nelly. Ik ben nummer 14)
mooie foto mijn broer Dirk staat e rop bovenste rij. Ik heb eerder brutaal-nare ervaringen uit kleuterschool: juffr nelly gefrustreerde ouwe vrijster, op feest van ’t eilighert op de grote speelkoer mochten alleen de kinderen van de zgn “rijken” bloemen neerleggen, ik moest in derde kleuterklas bij zuster gertruud stel je voor het lijdensverhaal van buiten leren, we moesten de “vier aktes” kunnen aframmelen, een klasgenoot die in broek plaste moest alles opruimen met zijn prikmatje. Maar ja was de tijdsgeest, heb er geen eeuwige frustratie laat staan godbetert geen neurose of zelfs geen burn out aan overgehouden…en adhd en dgl die bestonden toen niet, ne goeie klets voor wie de -strenge-normen overschreed, en wat het opgedrongen “geestelijk voedsel” betrof daar hebben mijn kleinkids gelukkig geen erfelijke problemen meer mee. Alles samengenomen heb ik mijn schooljaren in de vertrouwde omgeving meer dan goed overleefd, ja zelfs als een v d eerste “gewone kids universiteit kunnen doen (in 4 jaar he want buizen betekende voor de “gewone mensen” stoppen. Sommige huidige ministers deden er § of meer jaren over…
Inderdaad, Paul. Het was zeker niet allemaal rozengeur en maneschijn, al doe ik mijn best om het in mijn schrijfsels tamelijk licht te houden. Er is al genoeg zwaarte in deze tijden …
lieve Ingrid, ik geniet van je schrijven over toen, veel herkenning. Ga je ze ook bundelen?
Dat weet ik nog niet, Neel. Ik heb geen uitgever meer, zou het dus weer in eigen beheer moeten doen – wat toch een serieuze uitdaging is.
Soit, we zien wel. Komt tijd, komt raad …